Pa newidiadau sy’n cael eu gwneud i gymwysterau Sgiliau i Gymru?

Mae newidiadau’n cael eu gwneud i’r gyfres o gymwysterau Sgiliau i Gymru yn 2026 a 2027, a fydd yn adlewyrchu’r newidiadau sy’n cael eu gwneud i fframweithiau prentisiaethau ym maes adeiladu yng Nghymru. Bydd y newidiadau hyn yn gweld pum cymhwyster newydd ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith, gan gynnwys prentisiaid, yn cael eu cyflwyno gan City & Guilds.

Bydd pum cymhwyster newydd yn cael eu cyflwyno:

• Adeiladu (Lefel 2) – Gosod brics
• Adeiladu (Lefel 2) – Sgaffaldio
• Adeiladu (Lefel 2) – Gwaith Saer ar Safle (Gweithgareddau Atgyweirio Cyntaf ac Ail Atgyweirio)
• Adeiladu (Lefel 3) – Crefft Gosod Brics
• Adeiladu (Lefel 3) – Crefft Gwaith Saer ar Safle

Bydd y cymwysterau canlynol yn cael eu tynnu’n ôl, gan y bydd eu pwrpas presennol yn cael ei gyflawni gan y cymwysterau newydd:

• Adeiladu (Lefel 3) – Gosod Brics [C00/4169/3]
• Adeiladu (Lefel 3) – Gwaith Saer ar Safle [C00/4283/1].

Beth fydd y cymwysterau newydd yn ei gynnig i ddysgwyr?

Bydd y cymwysterau yn caniatáu i ddysgwyr seiliedig ar waith gyflawni cymwysterau lefel 2 a lefel 3 ar wahân, gan ddechrau ar lefel 2. Bydd pob cymhwyster yn cael ei ddatblygu’n unol â safonau cenedlaethol cydnabyddedig i alluogi dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus i gael cydnabyddiaeth trwy gerdyn crefft.

Bydd dysgwyr sy’n cwblhau cymhwyster lefel 2 yn llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft glas. Ym maes gosod brics a gwaith saer ar safle, bydd cymwysterau lefel 3 ar gael sy’n galluogi cynnydd o lefel 2 a bydd cyflawni cymhwyster yn cael ei gydnabod ar lefel uwch drwy gerdyn crefft aur.

Sut mae’r cymwysterau’n cael eu dylunio?

Bydd y cymwysterau newydd yn cael eu dylunio i sicrhau eu bod yn bodloni safonau cenedlaethol, fel y nodir gan CITB. I ddechrau, bydd y cymwysterau’n cael eu cysoni â gofynion Strwythurau Cymwysterau a Argymhellir (RQSs) CITB, gan sicrhau y bydd dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft glas perthnasol.

Fodd bynnag, mae’r cymwysterau’n cael eu datblygu ar adeg o newid yn y ffordd y mae’r diwydiant adeiladu yn diffinio ac yn mynegi beth mae’n ei olygu i fod yn gymwys mewn galwedigaeth adeiladu, sy’n gweld CITB yn cyflwyno Fframweithiau Cymhwysedd newydd, yn ogystal â Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol wedi’u hadolygu ac RQSs newydd. Rydym yn rhagweld cyhoeddi’r dogfennau newydd hyn ym maes gosod brics a gwaith saer ar safle yn ystod blynyddoedd cyntaf y cymwysterau newydd. Gallai hyn olygu y bydd angen rhai diweddariadau i’r cymwysterau hyn er mwyn sicrhau bod dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft perthnasol. Bydd unrhyw ddiweddariadau o’r fath ond yn cael eu gwneud i gyd-fynd â gofynion y diwydiant sy’n sicrhau gwerth a chyfrededd parhaus y cymwysterau hyn i ddysgwyr. Gallwch ddarganfod mwy am waith CITB ar Fframweithiau Cymhwysedd ar eu gwefan.

A fydd dysgwyr yn gallu dewis dechrau naill ai ar lefel 2 neu lefel 3 mewn gosod brics a gwaith saer ar safle?

Na. Er mwyn cyd-fynd â’r newidiadau i’r fframwaith prentisiaethau, mae’r cymwysterau lefel 2 newydd yn darparu’r pwynt mynediad newydd i ddysgwyr seiliedig ar waith mewn gosod brics a gwaith saer ar safle.

Bydd y cymwysterau crefft lefel 3 newydd yn rhoi cyfleoedd ar gyfer cynnydd yn y crefftau hyn, i ddysgwyr sydd wedi cwblhau cymhwyster lefel 2 perthnasol yn llwyddiannus. Bydd y cymwysterau lefel 3 hyn ond yn addas ar gyfer dysgwyr sydd wedi cyflawni cymhwyster dysgu seiliedig ar waith lefel 2 perthnasol.

Pryd mae’r newidiadau’n digwydd?

Mae yna ddyddiadau allweddol i fod yn ymwybodol ohonynt:

Bydd dyddiadau allweddol pellach, gan gynnwys pryd y bydd pob asesiad ar gael, yn cael eu darparu gan City & Guilds maes o law.

Beth mae hyn yn ei olygu i ddefnyddwyr y cymwysterau lefel 3 presennol mewn gosod brics a gwaith saer ar safle?

Bydd dysgwyr sydd eisoes wedi’u cofrestru ar y cymwysterau lefel 3 presennol mewn gosod brics a gwaith saer ar safle yn gallu cwblhau eu cymwysterau heb ymyrraeth. Byddant yn gallu cwblhau eu cymwysterau tan 31 Awst 2030. Ar ôl y dyddiad hwn, ni fydd unrhyw gyfleoedd pellach ar gyfer ardystio.

Ar gyfer dysgwyr sy’n dilyn prentisiaeth mewn gosod brics neu waith saer ar safle ar hyn o bryd, ond nad ydynt wedi cofrestru ar gyfer y cymhwyster lefel 3 eto, byddant yn gallu gwneud hynny tan 31 Awst 2026. Ar ôl y dyddiad hwn, ni fydd unrhyw gofrestriadau newydd yn bosibl. Yn hytrach, mae’r cymwysterau lefel 2 newydd ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith yn y crefftau hyn yn cael eu cyflwyno.

Beth mae hyn yn ei olygu ar gyfer cymwysterau eraill Sgiliau i Gymru?

Ni fydd y newid hwn yn effeithio ar y rhan fwyaf o gymwysterau Sgiliau i Gymru. Bydd y cymwysterau canlynol yn parhau i fod ar gael:

• Cymhwyster Sylfaen mewn Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Lefel 2)
• Cymhwyster Craidd mewn Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Lefel 2)
• Cymhwyster Dilyniant mewn Adeiladu (Lefel 2)
• Cymhwyster Dilyniant mewn Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Lefel 2)
• Cymwysterau adeiladu (Lefel 3) mewn crefftau heblaw gosod brics a gwaith saer ar safle
• Cymwysterau Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Lefel 3).

Mae cyrff dyfarnu Sgiliau i Gymru hefyd yn gweithio i ehangu’r ystod o lwybrau sydd ar gael i ddysgwyr.

A fydd prentisiaethau lefel 3 presennol yn aros yr un fath?

Bydd Medr yn adolygu llwybrau prentisiaeth presennol mewn crefftau heblaw gosod brics a gwaith saer ar safle. Bydd rhagor o wybodaeth yn cael ei chyhoeddi gan Medr.

Pa lwybrau newydd sy’n cael eu darparu?

Er mwyn cefnogi canolfannau a dysgwyr â mynediad at lwybrau galwedigaethol a ddefnyddir yng Nghymru, mae dau gymhwyster newydd ychwanegol ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith, gan gynnwys prentisiaid, yn cael eu cyflwyno o fis Medi 2026 ymlaen:

• City & Guilds Adeiladu (Lefel 3) – Gorchuddio Lloriau
• EAL Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu (Lefel 3) – Oeri, Aerdymheru a Phympiau Gwres.

Cofrestrwch ar wefan Sgiliau i Gymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am gyflwyno’r cymwysterau newydd hyn.

A fydd y ffioedd ar gyfer y cymwysterau lefel 2 a lefel 3 newydd yr un fath â chymwysterau lefel 3 presennol?

Na. Mae’r cymwysterau newydd yn cael eu datblygu fel y gellir eu defnyddio ar gyrsiau prentisiaethau adeiladu newydd sy’n cael eu cyflwyno gan yr ariannwr a’r rheoleiddiwr addysg drydyddol, Medr. Felly, maent y tu allan i gwmpas cynigiedig y gyfres Sgiliau i Gymru. Mae Cymwysterau Cymru yn rhoi rhywfaint o gymorth i City & Guilds i wrthbwyso rhan o’r costau ychwanegol sy’n gysylltiedig â datblygu a chyflwyno cymwysterau newydd, ond mae’n debygol iawn y bydd y ffioedd sy’n gysylltiedig â’r cymwysterau newydd hyn yn uwch na’r rhai a osodir ar hyn o bryd ar gyfer cymwysterau lefel 3 presennol. Bydd y ffioedd hyn yn cefnogi hyfywedd y cymwysterau newydd, yn ogystal â gweithgareddau gweithredu a chymorth i ganolfannau y bydd City & Guilds yn eu cynnal wrth eu cyflwyno.

Bydd City & Guilds yn rhyddhau manylion y ffioedd wrth i waith datblygu’r cymwysterau fynd rhagddo. Bydd Medr hefyd yn amlinellu cyfraddau cyllido ar gyfer rhaglenni dysgu sy’n cynnwys y cymwysterau lefel 2 newydd hyn, a bydd ffioedd cofrestru’n cael eu hadlewyrchu yn y cyfraddau cyllido.

A fydd dysgwyr sydd wedi’u cofrestru ar gymhwyster lefel 3 presennol yn gallu trosglwyddo i gymhwyster lefel 2 newydd yn lle hynny?

Bydd Medr yn rhoi gwybodaeth am unrhyw senarios pontio posibl ar gyfer prentisiaid presennol.

Pan fydd y cymwysterau yn cael eu cymeradwyo, bydd City & Guilds yn rhoi rhagor o wybodaeth am brosesau cofrestru ar gyfer y cymwysterau newydd.

A fydd unrhyw gydnabyddiaeth o gyflawniad blaenorol asesiadau a gymerwyd fel rhan o gymwysterau lefel 3 presennol, pe bai dysgwyr yn trosglwyddo i gymhwyster lefel 2 newydd?

Na. Fodd bynnag, bydd cyfleoedd i ddarparwyr dysgu gydnabod dysgu blaenorol. Mae hyn oherwydd y bydd llawer o’r un Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol yn cael eu hadlewyrchu yn y cymwysterau lefel 3 presennol a’r cymwysterau lefel 2 newydd.