Pa newidiadau sy’n cael eu gwneud i gymwysterau Sgiliau i Gymru?

Mae newidiadau’n cael eu gwneud i’r gyfres o gymwysterau Sgiliau i Gymru yn 2026 a 2027, a fydd yn adlewyrchu’r newidiadau sy’n cael eu gwneud i fframweithiau prentisiaethau ym maes adeiladu yng Nghymru. Bydd y newidiadau hyn yn gweld pum cymhwyster newydd ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith, gan gynnwys prentisiaid, yn cael eu cyflwyno gan City & Guilds.

Bydd pum cymhwyster newydd yn cael eu cyflwyno:

Bydd y cymwysterau canlynol yn cael eu tynnu’n ôl, gan y bydd eu pwrpas presennol yn cael ei gyflawni gan y cymwysterau newydd:

Beth fydd y cymwysterau newydd yn ei gynnig i ddysgwyr?

Bydd y cymwysterau yn caniatáu i ddysgwyr seiliedig ar waith gyflawni cymwysterau lefel 2 a lefel 3 ar wahân, gan ddechrau ar lefel 2. Bydd pob cymhwyster yn cael ei ddatblygu’n unol â safonau cenedlaethol cydnabyddedig i alluogi dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus i gael cydnabyddiaeth trwy gerdyn crefft.

Bydd dysgwyr sy’n cwblhau cymhwyster lefel 2 yn llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft glas. Ym maes gosod brics a gwaith saer ar safle, bydd cymwysterau lefel 3 ar gael sy’n galluogi cynnydd o lefel 2 a bydd cyflawni cymhwyster yn cael ei gydnabod ar lefel uwch drwy gerdyn crefft aur.

Sut mae’r cymwysterau’n cael eu dylunio?

Bydd y cymwysterau newydd yn cael eu dylunio i sicrhau eu bod yn bodloni safonau cenedlaethol, fel y nodir gan CITB. I ddechrau, bydd y cymwysterau’n cael eu cysoni â gofynion Strwythurau Cymwysterau a Argymhellir (RQSs) CITB, gan sicrhau y bydd dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft glas perthnasol.

Fodd bynnag, mae’r cymwysterau’n cael eu datblygu ar adeg o newid yn y ffordd y mae’r diwydiant adeiladu yn diffinio ac yn mynegi beth mae’n ei olygu i fod yn gymwys mewn galwedigaeth adeiladu, sy’n gweld CITB yn cyflwyno Fframweithiau Cymhwysedd newydd, yn ogystal â Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol wedi’u hadolygu ac RQSs newydd. Rydym yn rhagweld cyhoeddi’r dogfennau newydd hyn ym maes gosod brics a gwaith saer ar safle yn ystod blynyddoedd cyntaf y cymwysterau newydd. Gallai hyn olygu y bydd angen rhai diweddariadau i’r cymwysterau hyn er mwyn sicrhau bod dysgwyr sy’n eu cwblhau’n llwyddiannus yn gallu cael cerdyn crefft perthnasol. Bydd unrhyw ddiweddariadau o’r fath ond yn cael eu gwneud i gyd-fynd â gofynion y diwydiant sy’n sicrhau gwerth a chyfrededd parhaus y cymwysterau hyn i ddysgwyr. Gallwch ddarganfod mwy am waith CITB ar Fframweithiau Cymhwysedd ar eu gwefan.

A fydd dysgwyr yn gallu dewis dechrau naill ai ar lefel 2 neu lefel 3 mewn gosod brics a gwaith saer ar safle?

Na. Er mwyn cyd-fynd â’r newidiadau i’r fframwaith prentisiaethau, mae’r cymwysterau lefel 2 newydd yn darparu’r pwynt mynediad newydd i ddysgwyr seiliedig ar waith mewn gosod brics a gwaith saer ar safle.

Bydd y cymwysterau crefft lefel 3 newydd yn rhoi cyfleoedd ar gyfer cynnydd yn y crefftau hyn, i ddysgwyr sydd wedi cwblhau cymhwyster lefel 2 perthnasol yn llwyddiannus. Bydd y cymwysterau lefel 3 hyn ond yn addas ar gyfer dysgwyr sydd wedi cyflawni cymhwyster dysgu seiliedig ar waith lefel 2 perthnasol.

Pryd mae’r newidiadau’n digwydd?

Mae yna ddyddiadau allweddol i fod yn ymwybodol ohonynt:

Llinell amserGweithgaredd
Diwedd gwanwyn 2026Cynnwys ar gyfer tri chymhwyster lefel 2 newydd ar gael ar ffurf drafft
Fframweithiau prentisiaethau lefel 2 drafft ar gael gan Medr
Erbyn Medi 2026Cymwysterau Lefel 2 wedi’u cymeradwyo’n llawn gan Cymwysterau Cymru ac i’w gweld ar gronfa ddata Cymwysterau yng Nghymru (QiW)
Cymwysterau Lefel 2 ar gael ar gyfer cofrestru gyda City & Guilds
Fframweithiau prentisiaethau lefel 2 terfynol ar gael gan Medr i gofrestru dysgwyr ar brentisiaeth
Erbyn Medi 2027Cymwysterau crefft Lefel 3 wedi’u cymeradwyo’n llawn gan Cymwysterau Cymru ac i’w gweld ar Cymwysterau yng Nghymru (QiW)
Cymwysterau crefft lefel 3 ar gael ar gyfer cofrestru gyda City & Guilds
Fframweithiau prentisiaethau crefft lefel 3 ar gael gan Medr i gofrestru dysgwyr ar brentisiaeth

Bydd dyddiadau allweddol pellach, gan gynnwys pryd y bydd pob asesiad ar gael, yn cael eu darparu gan City & Guilds maes o law.

Beth mae hyn yn ei olygu i ddefnyddwyr y cymwysterau lefel 3 presennol mewn gosod brics a gwaith saer ar safle?

Bydd dysgwyr sydd eisoes wedi’u cofrestru ar y cymwysterau lefel 3 presennol mewn gosod brics a gwaith saer ar safle yn gallu cwblhau eu cymwysterau heb ymyrraeth. Byddant yn gallu cwblhau eu cymwysterau tan 31 Awst 2030. Ar ôl y dyddiad hwn, ni fydd unrhyw gyfleoedd pellach ar gyfer ardystio.

Ar gyfer dysgwyr sy’n dilyn prentisiaeth mewn gosod brics neu waith saer ar safle ar hyn o bryd, ond nad ydynt wedi cofrestru ar gyfer y cymhwyster lefel 3 eto, byddant yn gallu gwneud hynny tan 31 Awst 2026. Ar ôl y dyddiad hwn, ni fydd unrhyw gofrestriadau newydd yn bosibl. Yn hytrach, mae’r cymwysterau lefel 2 newydd ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith yn y crefftau hyn yn cael eu cyflwyno.

Beth mae hyn yn ei olygu ar gyfer cymwysterau eraill Sgiliau i Gymru?

Ni fydd y newid hwn yn effeithio ar y rhan fwyaf o gymwysterau Sgiliau i Gymru. Bydd y cymwysterau canlynol yn parhau i fod ar gael:

Mae cyrff dyfarnu Sgiliau i Gymru hefyd yn gweithio i ehangu’r ystod o lwybrau sydd ar gael i ddysgwyr.

A fydd prentisiaethau lefel 3 presennol yn aros yr un fath?

Bydd Medr yn adolygu llwybrau prentisiaeth presennol mewn crefftau heblaw gosod brics a gwaith saer ar safle. Bydd rhagor o wybodaeth yn cael ei chyhoeddi gan Medr.

Pa lwybrau newydd sy’n cael eu darparu?

Er mwyn cefnogi canolfannau a dysgwyr â mynediad at lwybrau galwedigaethol a ddefnyddir yng Nghymru, mae dau gymhwyster newydd ychwanegol ar gyfer dysgwyr seiliedig ar waith, gan gynnwys prentisiaid, yn cael eu cyflwyno o fis Medi 2026 ymlaen:

Cofrestrwch ar wefan Sgiliau i Gymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am gyflwyno’r cymwysterau newydd hyn.

A fydd y ffioedd ar gyfer y cymwysterau lefel 2 a lefel 3 newydd yr un fath â chymwysterau lefel 3 presennol?

Na. Mae’r cymwysterau newydd yn cael eu datblygu fel y gellir eu defnyddio ar gyrsiau prentisiaethau adeiladu newydd sy’n cael eu cyflwyno gan yr ariannwr a’r rheoleiddiwr addysg drydyddol, Medr. Felly, maent y tu allan i gwmpas cynigiedig y gyfres Sgiliau i Gymru. Mae Cymwysterau Cymru yn rhoi rhywfaint o gymorth i City & Guilds i wrthbwyso rhan o’r costau ychwanegol sy’n gysylltiedig â datblygu a chyflwyno cymwysterau newydd, ond mae’n debygol iawn y bydd y ffioedd sy’n gysylltiedig â’r cymwysterau newydd hyn yn uwch na’r rhai a osodir ar hyn o bryd ar gyfer cymwysterau lefel 3 presennol. Bydd y ffioedd hyn yn cefnogi hyfywedd y cymwysterau newydd, yn ogystal â gweithgareddau gweithredu a chymorth i ganolfannau y bydd City & Guilds yn eu cynnal wrth eu cyflwyno.

Bydd City & Guilds yn rhyddhau manylion y ffioedd wrth i waith datblygu’r cymwysterau fynd rhagddo. Bydd Medr hefyd yn amlinellu cyfraddau cyllido ar gyfer rhaglenni dysgu sy’n cynnwys y cymwysterau lefel 2 newydd hyn, a bydd ffioedd cofrestru’n cael eu hadlewyrchu yn y cyfraddau cyllido.

A fydd dysgwyr sydd wedi’u cofrestru ar gymhwyster lefel 3 presennol yn gallu trosglwyddo i gymhwyster lefel 2 newydd yn lle hynny?

Bydd Medr yn rhoi gwybodaeth am unrhyw senarios pontio posibl ar gyfer prentisiaid presennol.

Pan fydd y cymwysterau yn cael eu cymeradwyo, bydd City & Guilds yn rhoi rhagor o wybodaeth am brosesau cofrestru ar gyfer y cymwysterau newydd.

A fydd unrhyw gydnabyddiaeth o gyflawniad blaenorol asesiadau a gymerwyd fel rhan o gymwysterau lefel 3 presennol, pe bai dysgwyr yn trosglwyddo i gymhwyster lefel 2 newydd?

Na. Fodd bynnag, bydd cyfleoedd i ddarparwyr dysgu gydnabod dysgu blaenorol. Mae hyn oherwydd y bydd llawer o’r un Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol yn cael eu hadlewyrchu yn y cymwysterau lefel 3 presennol a’r cymwysterau lefel 2 newydd.

Prentisiaeth lefel 2 newydd i gefnogi prentisiaid adeiladu

Llywodraeth Cymru a Medr yn cyhoeddi llwybrau prentisiaeth lefel 2 newydd i gefnogi prentisiaid adeiladu

Ar ôl ymgysylltu â chyflogwyr adeiladu, rhanddeiliaid yn y sector, darparwyr a dysgwyr, mae Llywodraeth Cymru a Medr wedi cyhoeddi y bydd llwybrau prentisiaeth lefel 2 newydd yn cael eu cyflwyno ar gyfer y diwydiant adeiladu yng Nghymru.

Mae Cymwysterau Cymru wedi gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru a Medr i ganfod sut gellir diwygio’r gyfres bresennol o gymwysterau Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu er mwyn cyflwyno cymwysterau lefel 2 a fyddai’n cael eu cynnwys yn y prentisiaethau hyn.

Mae City & Guilds yn cynnal trafodaethau agos â Cymwysterau Cymru, ac mae wedi dechrau datblygu cymwysterau prentisiaeth lefel 2 mewn gosod brics, gwaith coed ar safleoedd a sgaffaldio.

‘Mae galw amlwg am brentisiaethau adeiladu Lefel 2 yng Nghymru, ac mae’r llwybrau newydd a gyhoeddwyd yn brawf bod ein hymrwymiad i brentisiaethau yn parhau’n gadarn. Gall y sector fod yn hyderus bod Cymru’n adeiladu system fodern, hyblyg ar gyfer prentisiaethau sy’n canolbwyntio ar y dyfodol.’

Y Gweinidog Diwylliant, Sgiliau a Phartneriaeth Gymdeithasol, Jack Sargeant.

Mae City & Guilds wedi ymrwymo o hyd i gefnogi’r sector Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu yng Nghymru. Bydd yn darparu rhagor o wybodaeth wrth i’n gwaith ar y cyd â Cymwysterau Cymru fynd ymlaen.

Darllenwch y cyhoeddiadau gan Lywodraeth Cymru, Medr a Cymwysterau Cymru.

Y Bartneriaeth rhwng Coleg Penybont a Persimmon Homes in Wales Astudiaeth achos

Mae’r gyfres newydd o gymwysterau adeiladu a pheirianneg gwasanaethau adeiladu yng Nghymru gan City and Guilds ac EAL wedi cael eu datblygu drwy weithio’n agos gydag arbenigwyr blaenllaw i sicrhau eu bod yn cynnig llwybr dilyniant syml a chlir sy’n paratoi dysgwyr ar gyfer astudiaethau pellach a symud ymlaen. Ar yr un pryd, maent yn helpu dysgwyr i ennill sgiliau a phrofiad o safon diwydiant, gan gefnogi datblygiad gyrfa a chreu cyfleoedd cyflogaeth yn y dyfodol.

Mae’r cymwysterau’n cael eu darparu yng Ngholeg Pen-y-bont ar Ogwr yng Nghymru ar y cyd â’r datblygwr, Persimmon Homes Wales. Mae myfyrwyr sydd wedi cwblhau’r cymhwyster Sylfaen Lefel 2 mewn Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu wedi symud ymlaen i brentisiaeth Lefel 3 gyda’r datblygwr.

Da i ddysgwyr, cyflogwyr a darparwyr

Wrth drafod y diwygiadau, rhannodd Angharad Lloyd Beynon, Rheolwr Polisi, Rhanddeiliad a Phartneriaethau City and Guilds, ei barn am werth y cymwysterau diweddaraf:

“Gydag EAL, rydyn ni’n rhoi’r sgiliau sydd eu hangen ar bobl i gael cyfleoedd yn y diwydiant adeiladu. Bydd y cymwysterau newydd hyn yn galluogi pobl i ddechrau gyrfa ym maes adeiladu gyda llwybrau dilyniant clir.”

Dechreuodd y cydweithio rhwng Coleg Pen-y-bont ar Ogwr a Persimmon Homes yn 2017 gyda 10 dysgwr i ddechrau, a thros y blynyddoedd mae’r nifer hwnnw wedi cynyddu i gynnwys prentisiaethau gwaith coed a gosod brics. Dywedodd Pennaeth Cwricwlwm STEM yng Ngholeg Pen-y-bont ar Ogwr, Rachel Edmonds-Naish, sut y gall y newid sicrhau bod dysgwyr yn elwa mwy fyth ar eu hastudiaethau:

“Mae’r cymwysterau newydd hyn yn rhoi amrywiaeth ehangach o lawer o gyfleoedd i ddysgwyr nag o’r blaen, ac yn rhoi sylw i’r sector adeiladu, gwasanaethau adeiladu a pheirianneg. Yn hytrach na dysgu eu crefft yn unig, maen nhw’n dysgu dwy grefft i ddechrau, ac am gyd-destun ehangach yr hyn mae’n ei olygu i weithio yn y sector adeiladu.”

Mae Carl Davey, Cyfarwyddwr Ansawdd Rhanbarthol yn Persimmon Homes Cymru, wedi gweld â’i lygaid ei hun sut mae cymwysterau Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu wedi helpu i fynd ati’n lleol i ddatblygu’r gweithwyr talentog sydd eu hangen ar eu busnes, gan sicrhau model busnes cynaliadwy a chadw talent yn y sector hollbwysig hwn.

“Rydyn ni wedi meithrin perthynas lwyddiannus â Choleg Pen-y-bont ar Ogwr dros y blynyddoedd diwethaf, gan ymgysylltu â myfyrwyr o raglenni llawn-amser a chynnig y cyfle iddynt symud ymlaen i’r diwydiant drwy ein rhaglen brentisiaethau.”

Ychwanegodd Betty Lee, Prentis Saer yng Ngholeg Pen-y-bont ar Ogwr:

“Byddwn yn argymell y cwrs sylfaen i bobl eraill oherwydd mae’n ffordd dda o ddechrau arni ym maes adeiladu ac mae hefyd yn fan cychwyn os ydych chi eisiau symud ymlaen. Gallwch chi fynd ymlaen i wneud lefel dau, lefel tri, neu hyd yn oed fynd ymlaen wedyn i wneud cwrs rheoli. Rydw i’n ystyried dilyn y cwrs rheoli, neu hyd yn oed ddechrau fy musnes fy hun.”

Mae’n deg dweud bod dyfodol cymwysterau Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu yng Nghymru bellach yn nwylo medrus ac uchelgeisiol iawn ei brentisiaid, gan osod sylfeini ar gyfer adeiladu o safon diwydiant ynghyd â llwybrau gwell ar gyfer eu dyfodol disglair eu hunain.

Cylchlythyr Sgiliau i Gymru – Gwanwyn 2021 rhifyn

Croeso i’n Cylchlythyr Sgiliau i Gymru, thema’r cylchlythyr cychwynnol hwn yw Adeiladu Treftadaeth:

Thema’r Cylchlythyr cychwynnol hwn yw Adeiladu Treftadaeth.

Cysylltwch i roi gwybod i ni pa themâu eraill yr hoffech eu gweld yn cael eu cynnwys yn y diweddariad chwarterol hwn i’r diwydiant.

Gobeithio y byddwch yn mwynhau’r Cylchlythyr hwn, ond os byddai’n well gennych beidio â’i dderbyn yn y dyfodol, cliciwch ar y botwm ‘dad-danysgrifio’ isod.

Gwych ac Am Ddim! – Adnoddau dysgu ar-lein

Os ydych chi’n chwilio am adnoddau rhyngweithiol i helpu eich dysgwyr i ddeall hen adeiladau – dyma’r lle i chi!

Mae tri modiwl wedi cael eu datblygu diolch i’r Prosiect Adeiladu Treftadaeth yng Nghymru (HECW) a ariennir gan CITB.

Dyma’r modiwlau:

Mae pob modiwl ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg ac fe’i hanelir at lefel ragarweiniol o ddealltwriaeth. Mae’r adnoddau hyn am ddim i chi eu defnyddio drwy glicio ar y penawdau uchod.

Olion Rhufeinig prin

Beth fydd yn digwydd os byddwch chi’n darganfod olion Rhufeinig prin ar safle eich datblygiad tai newydd?

Cliciwch yma i weld y stori lawn ac i gael gwybod mwy am sut mae archaeolegwyr a datblygwyr yn cydweithio i warchod ein treftadaeth.

Hyfforddiant i’r Hyfforddwyr

Mae tiwtoriaid o Goleg Sir Benfro wedi ymuno â thîm Canolfan Tywi ar gyfer y gyntaf mewn cyfres o bum sesiwn hyfforddi treftadaeth. Mae’r tiwtoriaid i gyd yn hynod fedrus a phrofiadol ond roeddent eisiau gloywi eu sgiliau adeiladu treftadaeth er mwyn paratoi ar gyfer y newidiadau yn y cwricwlwm.

O fis Medi 2021 ymlaen, bydd yr holl fyfyrwyr newydd ym maes Adeiladu ac Amgylchedd Adeiledig yn cael eu dysgu am bwysigrwydd adeiladau hanesyddol yng Nghymru. Byddant yn dysgu sut mae gofalu amdanynt a’u hatgyweirio yn wahanol i ddulliau adeiladu modern. 

Mae’r pynciau yn y gyfres hon o hyfforddiant DPP yn cynnwys:

Mae’r cyrsiau’n sesiynau hanner diwrnod a ddarperir ar-lein. Mae Canolfan Tywi hefyd yn datblygu adnoddau i’r Tiwtoriaid eu defnyddio gyda’u dysgwyr. Os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth am Ganolfan Tywi a’u cyrsiau Hyfforddi’r Hyfforddwr, cliciwch yma i fynd i’w gwefan.

Ffilmiau byr i gefnogi hyfforddiant adeiladu treftadaeth

Mae cyfres o ffilmiau byr wedi cael eu cynhyrchu gan Fforwm Adeiladau Traddodiadol Cymru i gefnogi darparwyr hyfforddiant gyda’u darpariaeth.

Mae’r ffilmiau byr yn cynnwys:

Cliciwch ar y dolenni uchod i weld y ffilmiau.

Newid yn yr hinsawdd ac adfer adeiladau – beth yw’r cysylltiad?

Mae sawl rheswm dros ofalu’n briodol am ein hen adeiladau. Mae’r rhain yn cynnwys rhesymau diwylliannol gan fod gan hen adeiladau gysylltiadau â’r bobl a oedd yn byw neu’n gweithio yno ar un adeg. Maent yn creu cymeriad ac ymdeimlad o le yn lleol. Mae ganddynt werth economaidd gan eu bod yn denu twristiaid ac yn cynnig cymeriad a chynhesrwydd i adeiladau busnes. 

Mae ymchwil gynnar hefyd yn dangos bod ailddefnyddio ac uwchraddio ein stoc o hen adeiladau mewn modd priodol yn gallu creu arbedion carbon sylweddol. I ddysgu mwy am yr ymchwil hon, dilynwch y ddolen yma.

Hyfforddiant Treftadaeth Arbenigol yng Nghymru

Defnyddiwch y dolenni isod i’ch helpu i ddod o hyd i’r Hyfforddiant Adeiladu Treftadaeth a’r cyngor sydd eu hangen arnoch.

Mae Grŵp Cenedlaethol Hyfforddi Towyr Cymru yn sefydliad di-elw, sy’n cael ei ariannu gan grant gan CITB. Mae wedi’i sefydlu er mwyn cefnogi, trefnu a chydlynu hyfforddiant toi ar bob lefel ar gyfer ei aelodau. Mae hyn yn cynnwys hyfforddiant toi treftadaeth achrededig. 

Mae Canolfan Tywi yn Sefydliad Hyfforddi Achrededig gan CITB. Mae’n darparu amrywiaeth o gyrsiau adeiladu treftadaeth. I gael manylion eu cyrsiau ymarferol ar blastro calch, gwaith maen a gwaith coed, cliciwch ar y ddolen hon.

Mae gwefan Historic England yn cynnig cronfa enfawr o adnoddau hyfforddi o reoli treftadaeth yn gyffredinol, cadwraeth adeiladau technegol a chyfresi hinsawdd a threftadaeth. Gallwch hefyd archwilio modiwlau e-ddysgu manwl neu ddysgu am reoli prosiectau ar gyfer treftadaeth.

Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu

I unrhyw un sy’n ymwneud â gosod gwasanaethau adeiladu mewn Adeiladau Traddodiadol, mae cyfoeth o gyngor ac arweiniad ar gael ar wefan Historic England.

Mae gan wefan Historic England adran benodol ar gyfer peirianneg gwasanaethau adeiladu.

Yma gallwch ddod o hyd i gyngor ar arolygon ac ymchwiliadau cyflwr sef y camau cyntaf wrth ddisodli neu osod gwasanaethau adeiladu newydd neu gynllunio rhaglen cynnal a chadw. Mae cyflwyniad i’r egwyddorion craidd wrth Gosod gwasanaethau adeiladu newydd ynghyd â chyngor ar Cynnal a chadw systemau gwasanaethau adeiladu yn dda mewn adeiladau hanesyddol.

Gallwch hefyd gael mynediad at gyfres o weminarau sy’n cael eu cyflwyno a’u recordio gan Historic England ar thema Gwasanaethau Adeiladu. Mae rhain yn cynnwys: